Czastary leżą na 18 19 30’’ długości geograficznej wschodniej i 51 15 14’’ szerokości geograficznej północnej. Leża na pograniczu Śląska, Wielkopolski, Małopolski, Sieradzkiego, na zachodnim stoku Wyżyny Wieluńskiej i u wylotu Bramy Wieruszowskiej. Okolica ma charakter nizinny. Dawniej była tutaj puszcza leśna. Na wschodzie rzeka Warta, na zachodzie jej lewy dopływ Prosna. Obszary Czastar zajmowały położenie kresowe i graniczne między regionami Śląska, Wielkopolski i Sieradzkiego, a w okresie porozbiorowym nawet na pograniczu państw. Ta okoliczność zawsze wpływała hamująco na stan gospodarczy i kulturowy. Administrowane były przez jednostki różnych narodowości.

Czastary pochodzą z czwartorzędu pochodzenia lodowcowego o miąższości 2 – 10m. Tu i wszędzie spotyka się głazy polodowcowe (Koza na skrzyżowaniu dróg). Za Wieluniem występują twarde wapienie, utwory starsze górna – jurajskie. Stanowi ono północną krawędź Jury krakowsko – Wieluńskiej. W okolicy Mieleszyna, pod cienką warstwą utworów lodowcowych, znajdują się pokłady piasków jurajskich. W kierunku południowym w miejscowościach Przedmieście, Praszka, Strojec, Rudniki występują najstarsze rudy syderty i sferosyderty. W Krajance występują ruda darniowa. Na pokłady rudy natrafiono również przed rokiem 1939 e Łyskorni, tuż obok cmentarza grzebalnego. Tamże za cmentarzem, koło wiatraku, na górce – znajduje się osobliwe miejsce, gdzie w czasie burzy koncentrują się wyładowania atmosferyczne. We wsi Nalepie / k Przywór występują piaskowce jurajskie. Zostały one w okresie międzywojennym wykorzystane do budowy drogi Czastary – Walichnowy. Badań i głębokich wierceń geologicznych na terenach czastarskich nie przeprowadzano. Przekrój geologiczny znany jest tylko do 80m, otrzymany w roku 1958 w wyniku wiercenia studni głębinowej przy miejscowym ośrodku Zdrowia

Tereny położone dookoła Czastar stanowią równinę o nieznacznym zaledwie 1 stopień nachylenia w kierunku zachodnim. Wysokość względna 1 – 15m. Dookoła równinę otaczają wzniesienia. Od strony zachodniej odwietrznej luźne pagórki wydmowego 201m npm, które ciągną się od Żdżar przez Parcice, Ochędzyn aż do Wieruszowa. Na północy rozległa Równina Sokolnicka, na zwężeniu której rozłożyły się Czastary. Od punktów triangulacyjnych Przywory, 200m, Kniatowy, 179m teren obniża się w kierunku północnym. Czołowe moreny polodowcowe występują wyraźnie w okolicy Pichlic i Sokolnik. Również nad rzeką Pyszną rozciąga się rozległa dolina podmokła, polodowcowa.

Ziemia czastarska jest mało bogata w zasoby mineralne. Oprócz żwiru i piasku nawierzchnia innych bogactw nie posiada. Przyszłość pokaże, czy nad grubą warstwą czwartorzędową występują złoża rud żelaza. W dalszych odległościach od Czastar występują: a) zmetamorfizowane złoża kwarcytów w Nalepie k/Przywór, piaskowce jurajskie, b) zmarglona glina w Radostowie Krajance i w nieznacznych ilościach w Przyworach; c) glina użyteczna w Walichnowach oraz w trójkącie Chorobel, Janowiec, Łyskornia; d) torfowiska wzdłuż rzeki Pysznej, które w Radostowie występują płytko, a w Młynisku i Kopydłowie głęboko.

Problem nadmiaru czy nie doboru wody na tutejszym typowo rolniczych terenach rozpatrywać należy pod kątem przeszłości i teraźniejszości. Dawniej nadmiar wody a obecnie niedostatek. Na przykład przed 100 laty w Parcicach żyto z pola wyciągano z lgnącej ziemi wołami – opowiadali starzy ludzie. Nasze zlewisko to rzeki Prosna i Warta. Badając odwodnienie miejscowego terenu nie możemy nie zauważyć, że Czastary leżą na małym dziale wodnym Warta – Prosna. Jeżeli na mapie hydrograficznej poprowadzimy linię łączącą Jaworzno, Wierzbie, Mokrsko, Słupsko, Czastary, Józefów, Wiktorów, Bielawy i Dobrosław – to na wschód od tej linii odpływają wody do Warty, a na zachód od tej linii do Prosny. W Czastarach linia małego działu wodnego przebiega środkiem północnych pól kniatowskich, Porąbek i Kolonii Wieruszowskiej. Występuje to wyraźnie w tutejszych rowach i kanałach oraz na szosie za Józefowem. W teraźniejszych czasach zasoby wodne i stopień wilgotności na czastarskiej glebie wykazują pewne niedobory. Brak zupełny zbiorników wody stojącej. W zachodniej stronie było ongiś duże, obecnie zanikające jezioro krajańskie. Dawne sadzawki, stawy, moczodoły, poidła – zostały zrównane z ziemią.

Na podstawie badań źródłowych utrzymuje się że klimat w minionym tysiącleciu nie uległ zasadniczym zmianom. Jaki był w średniowieczu taki pozostał do dzisiaj. Były też okresy ciepłe i zimne. Ujemnie na klimat wpłynęło zmniejszenie się zalesienia. Z tego powodu Czastary posiadają klimat więcej kontynentalny

Struktura gleby na przestrzeni wieków nie uległa zasadniczym zmianom. Na pytanie jaka jest gleba czastarska, odpowiedź może być następująca: - Gleba czastarska nie jest jednolita, jest zróżnicowana. Gleba czastarska to bielice, szczerki naglinowe, gleby żytnio ziemniaczane pochodzenia lodowcowego. W zasadzie gleby słabe lub średnie, pod względem wartości użytkowej IV, V, VI klasy. Lepsze typy gleb trafiają się w formie wysp. Trafiają się wyspy jałowych piasków, wyspy samych szczerków lub samych bielic. Badania gleboznawcze zostały przeprowadzone na tereni gromady Czastary w roku 1965.

Jest prawda oczywista, że świat roślinny i zwierzęcy od czasów średniowiecza uległ największym zmianom. Obszary nasze były w minionych wiekach obficie zalesione. Na dawnych starych mapach uwidocznione są olbrzymie kompleksy leśne, bory, które jakby pierścieniem obejmowały tutejszy teren. Oto nazwy tych obszarów leśnych: lasy Chróścińskie, lasy Wójcińskie, Osieckie, Ożarowskie, Wierzbińskie, Toplińskie. Nie sięgajmy zbyt daleko. Do niedawna w stronie południowej od Czastar był „las rządowy Koza”. Lasy krajańskie, po stronie zachodniej naszej wsi należały do największych. Na miejscu dzisiejszych Porąbek rósł dawniej gęsty las, a droga do Łyskorni „wśród olbrzymiego lasu wiodła”. W lasach tych według kolejności rosły: sosny, świerki, jodły, olchy, dęby, buki i jesiony. Jawory i modrzewie występowały rzadko. Cis nie występował prawie wcale. Jedyny okaz cisu, będący pod ochroną , rośnie w ogrodzie plebańskim w Dzietrzkowicach. Wieś Jaworek, podobnie jak Dąbrowa, Brzeziny, Olszowa otrzymały nazwy od zbiorowisk roślinnych. Dawniej lasy należały do dóbr ziemskich. Na terenach osadnictwa zostały one wypalone lub przetrzebione. Siekiera osadnika wyrąbywała polany, powstawała początkowo samotna osada, w miarę korzystnych warunków glebowych – wieś. Wtedy zaczęła się rozwijać uprawa roli. Plony były bardzo ubogie, a chleb „jak naszym dziadkom dziadki opowiadali” był zawsze świątecznym pokarmem. W XVII wieku ziemniaki wyparły proso i brukiew. W obficie zalesionym ongiś terenie, żyło mnóstwo gatunków dzikich zwierząt, ptaków leśnych i wodnych. Pierwsi tutejsi osadnicy początkowo żyli prawdopodobnie z lasu i wody. Jest faktem dowiedzionym, że w lasach żyły bobry i sokoły. W zabagnionych dawniej terenach, w torfowiskach wykopuje się kości i rogi zwierząt, które żyły we wczesnym średniowieczu jak tura, łosia, jelenia. Obecnie po tych borach zostały zaledwie szczątki – to żałosne dziedzictwo minionych wieków (933 ha)